Learning English is Simple, Just Have Fun

1. Dịch bằng cách dùng phản thân đại danh từ, trong trường hợp bổ túc  từ: myself, ourselves, yourself, yourselves, himself, themselves:

Ví dụ:

Tôi yêu mình: I love myself.

Nó yêu mình: He loves himself.

Anh yêu mình: You love yourself.

Các anh yêu mình: You love yourselves.

Chúng ta yêu mình: We love ourselves.

Chúng nó yêu mình: They love themselves.

CHÚ Ý:

"Tự mình" cũng dịch bằng phản thân đại danh từ (trong trường hợp này
phản thân đại danh từ đặt đồng vị với chủ từ, không phải bổ túc cho động từ).

Ví dụ:

Tôi tự làm bài lấy (tự mình).

I do myself the task.

Nó tự viết thư lấy (tự mình).

He writes the letter himself.

Chúng tôi tự làm bữa ăn lấy (tự mình).

We cook the meal ourselves.

2. Trong trường hợp "nhau" gồm 2 người dịch bằng "each other".

Ví dụ:

2 người yêu nhìn nhau.

The 2 lovers look at each other.

Nam và Lan yêu nhau.

Nam and Lan love each other.



3. Trườnghợp "nhau" gồm nhiều người (>2) dịch bằng one another.

Ví dụ:

Chúng con hãy thương yêu nhau.

Love one another.

Chúng nó đang đánh nhau.

They were fighting one another.

CHÚ Ý:

Đừng lầm "nhau" với "với nhau, cùng nhau".

Ví dụ:

Chúng ta đi với nhau ra tận bờ sông.

We walk together to the riverbank.

Chúng nó cùng làm việc với nhau suốt ngày.

They were working together all day long.

Yêu nhau không phải là nhìn nhau nhưng là cùng nhau nhìn về 1 hướng.

To love each other is not to look at each other but to look together at the
same aim.    

4. Trường hợp "có" không có chủ từ rõ rệt, dịch bằng: there + to be
.
Ví dụ:

Ở Sài Gòn có nhiều công viên đẹp.
In Sai Gon, there are many beautiful parks.
Trên cành cây, có 1 con chim.

There
is a bird on the branch of a tree.
Trên trời có đám mây xanh.
There is a grey bank of cloud in the sky.
CHÚ Ý: Nhiều trường hợp tiếng "có" không phải dịch.
Ví dụ
Tôi có gặp ai đâu : I do not see anybody.
Có ai ở trong phòng: Somebody is in the room.
Có ai đang gõ cửa: Somebody is knocking at the door.
Không có ai đợi anh cả: Nobody is waiting for you.    

5. Muốn nhấn mạnh nghĩa "có" (có riêng) người ta thường viết thêm "of my own, his own"...

Ví dụ:

Tôi có riêng 1 ngôi nhà.
I have a house of my own.
Nó có riêng 1 chiếc xe hơi.
He has a car of his own.    

6. Muốn nhấn mạnh nghĩa "có" (có riêng) người ta thường viết thêm "of my own, his own"...

Ví dụ:

Tôi có riêng 1 ngôi nhà.
I have a house of my own.
Nó có riêng 1 chiếc xe hơi.
He has a car of his own.    
                                                                                 

8. Dịch bằng one để chỉ "một người nào đó, không -xác - định".
Ví dụ:
Ta phải làm bổn phận ta.
One must do one''s duty.
Ta phải yêu láng giềng ta như ta vậy.
One should love one''s neighbour as oneself.

Ta không thể làm vừa ý mọi người.
One cannot please everybody.
CHÚ Ý:
Theo trường hợp trên, one có thể thay bằng we.
Ví dụ:
We must do our duty.    

Sau khi đã xuất bản hai quyển sách và đang làm nốt quyển thứ ba, mình cũng "lận lưng" chút vốn liếng dịch thuật nên mang ra chia sẻ với những người cũng đam mê dịch sách giống mình. 

Chỉ là kinh nghiệm cá nhân, không áp đặt lên người khác, không đúng hay sai.

Trước hết là một số kinh nghiệm về kỹ năng:

1. Nội dung quyển sách phải làm mình hứng thú và tin tưởng: Khi chọn sách để dịch, mình chỉ chọn dịch những quyển sách mà mình "kết" về nội dung. Nếu không thích nội dung mình đang dịch thì khó mà dịch tốt được, đúng không? Hơn nữa, quyển sách phải làm mình tin tưởng là những gì mình dịch ra sẽ mang lại một giá trị to lớn cho độc giả.

2. Quyết định văn phong: Mỗi quyển sách phải đi đôi với một văn phong phù hợp: tình cảm nhẹ nhàng như quyển Con Cái Chúng Ta Đều Giỏi, hay thuyết phục, dễ hiểu như quyển Tôi Tài Giỏi, Bạn Cũng Thế!. Trước khi dịch một quyển sách, mình sẽ quyết định văn phong nào phù hợp và đi theo lối viết đó.

3. Chia ra nhiều công đoạn dịch: Không ai có thể dịch một lần là hay được. Thường công đoạn dịch ít nhất phải có 3 công đoạn: một người dịch nháp (sát ý), một người biên tập (viết lại cho hay) và một người dò lỗi. Chỉ có như thế, lời văn trong sách mới trở nên thuần Việt và thoát khỏi lối viết tiếng Anh. Bao giờ khi dịch, mình cũng tự hỏi, người Việt nói ý này thì nói như thế nào?

Còn đây là vài "tính cách" cần có của một người trong ngành xuất bản sách.

1. Niềm đam mê: Bất cứ công việc gì cũng đòi hỏi niềm đam mê của người thực hiện để hoàn thành công việc đó một cách xuất sắc. Đối với mình, chỉ cần nghĩ đến việc cầm trên tay những quyển sách mà mình xuất bản là mình cảm thấy thật sung sướng và có năng lượng viết tiếp. Sau khi sách xuất bản thì khỏi nói, mình cứ "ôm ấp, vuốt ve" "đứa con tinh thần" mãi thôi. 

2. Tính kiên trì và biết cách tự động viên bản thân: Việc dịch một hai trang sách có vẻ khá đơn giản với một số người nhưng khi nhân 2-3 trang đó lên 100 lần thành 200-300 trang thì lại là một vấn đề hoàn toàn khác, ít ra là đối với mình. Có những lúc cũng muốn bỏ cuộc giữa chừng nhưng nhờ quyết tâm "Đã làm gì thì phải làm cho đến cùng", mình có thể xuất bản được những quyển sách một cách tốt đẹp.

3. Tính "hoàn hảo": Đức tính này đặc biệt giúp mình rất nhiều trong khâu biên tập, khi mình phải căng mắt ra tìm và nhất quyết không tha cho bất kỳ lỗi nhỏ li ti nào trong hàng ngàn từ chi chít. Tuy nhiên, tính này cũng làm khổ mình vì khi sách xuất bản mà mình còn thấy lỗi dù nho nhỏ, không có tác hại gì đến nội dung thì mình cũng rất ngứa ngáy muốn sửa ngay... nhưng phải đợi lần sau.

Tôi xin nói thêm một điều đó là: vì sao chúng ta dịch chưa hay? Thứ nhất là do tiếng Việt của các bạn chưa tốt. Khi các bạn dịch một văn bản thuộc một lĩnh vực nào đó thì hãy cố gắng đọc lấy vài văn bản thuộc lĩnh vực tương đương bằng tiếng Việt để lấy từ vựng và đồng thời học luôn văn phong thể hiện của họ. Thứ hai: Dịch thuật nhiều khi khá cứng nhắc. Có một số cụm từ cố định mà bạn nên học thuộc lòng luôn. Ví dụ như: Department of Commerce: Bộ thương mại Mỹ Department of State: Bộ ngoại giao Mỹ Còn các bộ của Việt Nam thì lại dịch là Ministry Ví dụ: Ministry of Trade, Ministry of Foreign Affairs...